Xin consent khách hàng theo luật bảo vệ dữ liệu cá nhân

Luật 91/2025/QH15 áp cho cả hộ kinh doanh: xin consent trước khi thu dữ liệu, lưu bằng chứng, xử lý camera và Zalo OA, tránh phạt và tạo niềm tin khách hàng.

Minh hoạ phẳng: biểu mẫu consent với ô tích màu đỏ, mũi tên đỏ dẫn sang thẻ hồ sơ khách hàng

Shop đang giữ một file Excel tên khách, một trang Zalo OA, một camera trước cửa và một tập phiếu đăng ký giấy. Cả bốn chỗ đều thu dữ liệu cá nhân của người khác.

Từ 01/01/2026, việc đó có luật riêng: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15, áp cho cả hộ kinh doanh.

Vì sao việc này không còn là của phòng pháp chế

Ba năm trước là một nghị định. Nay là một luật, có điều khoản riêng cho từng kiểu thu dữ liệu: phiếu giấy, tin nhắn, camera, file khách.

Việc thu dữ liệu không xảy ra trong phòng họp. Nó xảy ra ở quầy: nhân viên đưa phiếu, người trực fanpage trả lời tin nhắn, camera chạy 24 giờ.

Xin consent sai thì không sửa được sau: dữ liệu đã thu rồi. Bạn xoá được, nhưng không làm cho lần thu đó hợp lệ.

Luật nào đang áp

Luật 91/2025/QH15 thông qua ngày 26/06/2025, hiệu lực từ 01/01/2026. Lần đầu Việt Nam có luật riêng về dữ liệu cá nhân.

Trước đó là Nghị định 13/2023/NĐ-CP, ban hành 17/04/2023, hiệu lực 01/07/2023; nay đã bị thay thế.

Nghị định 356/2025/NĐ-CP (31/12/2025, hiệu lực 01/01/2026) là văn bản hướng dẫn hiện hành: 5 chương, 42 điều, một phụ lục 10 hồ sơ và biểu mẫu.

Bài cũ hay dẫn Nghị định 13/2023/NĐ-CP; có bài dẫn số 53/2022/QH15, không phải luật về dữ liệu cá nhân.

Consent hợp lệ trông như thế nào

Điều 9: sự đồng ý chỉ có hiệu lực khi tự nguyện và khi khách biết rõ loại dữ liệu, mục đích xử lý, ai kiểm soát dữ liệu, quyền và nghĩa vụ của chính họ.

Khoản 3 Điều 9: sự đồng ý phải rõ ràng, cụ thể, in hoặc sao chép được, gồm dạng điện tử hoặc định dạng kiểm chứng được.

Khoản 4: đồng ý theo từng mục đích; không kèm điều kiện bắt buộc với mục đích khác; có hiệu lực đến khi khách thay đổi; im lặng không phải đồng ý.

Khoản 1 Điều 11: phải đồng ý trước khi thu thập. Điều 10: khách rút lại được, bằng văn bản kể cả dạng điện tử.

Bốn chỗ trong shop đang thu dữ liệu mà không ai để ý

Phiếu đăng ký giấy. Khách điền tên và số điện thoại để nhận khuyến mãi, nhưng dòng chữ duy nhất thường là để liên hệ: không mục đích cụ thể, không chỗ từ chối.

Zalo OA. Theo dõi OA là đồng ý nhận tin của nền tảng, không phải đồng ý cho shop lưu hồ sơ khách rồi dùng lại cho quảng cáo. Hai mục đích, hai lần đồng ý; chatbot Zalo OA cho doanh nghiệp nhỏ đọc hội thoại cũng phải xin theo cách đó.

Camera. Điều 32 cho phép ghi âm, ghi hình nơi công cộng, hoạt động công cộng mà không cần sự đồng ý trong một số trường hợp; nhưng khoản 2 buộc thông báo, khoản 3 giới hạn mục đích, khoản 4 buộc chỉ lưu trong thời gian cần thiết.

Hoá đơn và file Excel khách. Hoá đơn điện tử là dữ liệu có cấu trúc và thường bị dùng lại ngoài mục đích bán hàng. Chuyển sang hoá đơn điện tử từ máy tính tiền là bạn có sẵn một luồng dữ liệu khách, đủ để chatbot trả lời theo tài liệu nội bộ trả lời bằng dữ liệu đã lưu.

Kênh Dữ liệu thu Cần consent? Việc phải làm
Phiếu giấy Tên, số điện thoại Có, theo từng mục đích In dòng mục đích và ô tích; giữ bản gốc có ngày
Zalo OA Tên hiển thị, số điện thoại Có, tách khỏi bước quan tâm OA Bật màn hình đồng ý trước tin đầu tiên
Camera Hình ảnh người đi qua Không, nếu quay nơi công cộng theo Điều 32 Dán biển thông báo; đặt thời hạn lưu
Hoá đơn, file Excel Tên, số điện thoại, lịch sử mua Có, nếu dùng khác mục đích bán hàng Phân quyền thư mục; không dùng lại cho quảng cáo

Bốn nơi dữ liệu khách đi vào: phiếu giấy, Zalo OA, camera nơi công cộng và file Excel, mỗi nơi một nghĩa vụ khác nhau

Hình 1. Bốn nơi dữ liệu khách đi vào và nghĩa vụ tương ứng.

Khách đã đồng ý theo Nghị định 13/2023/NĐ-CP trước 01/01/2026 không phải xin lại, chỉ cần đưa bản ghi lên chuẩn mới (Điều 39 khoản 1 Luật 91/2025/QH15).

Ba mẫu câu consent dùng được ngay

Ba mẫu dưới đây viết theo khoản 2 Điều 9. Chép vào, thay phần trong ngoặc.

Form web: Tôi đồng ý để [tên shop] lưu tên và số điện thoại để gửi khuyến mãi qua Zalo và email. Tôi rút lại được bất cứ lúc nào bằng cách nhắn OA. Ô tích để trống.

Zalo OA: Để nhận tin khuyến mãi từ [tên shop], bấm Đồng ý. Chúng tôi lưu tên hiển thị và số điện thoại cho mục đích này. Bấm Từ chối hoặc nhắn DỪNG để rút lại.

Thẻ thân thiết: Tôi đồng ý để [tên shop] dùng tên, số điện thoại và lịch sử mua hàng để tính điểm và gửi ưu đãi. Không được bắt khách đồng ý nhận quảng cáo mới được mua hàng.

Lưu bằng chứng consent ở đâu

Khoản 2 Điều 6 Nghị định 356/2025/NĐ-CP: phải lưu trữ sự đồng ý, và khi có tranh chấp, bên kiểm soát dữ liệu phải chứng minh. Khoản 1 liệt kê năm phương thức kiểm chứng được ai, khi nào, nội dung gì: văn bản; cuộc gọi ghi âm; cú pháp tin nhắn; email, website hoặc ứng dụng có thiết lập kỹ thuật; phương thức khác in, sao chép được.

Khoản 3 cấm mặc định đồng ý hoặc tạo chỉ dẫn gây hiểu lầm. Khoản 4: dữ liệu nhạy cảm thì phải nói rõ cho khách.

Giữ bao lâu? Đủ để chứng minh khi bị hỏi; không có con số chung. Riêng camera, khoản 4 Điều 32 buộc chỉ lưu trong thời gian cần thiết.

Bản ghi tối thiểu: tên khách, kênh đồng ý, nội dung đã đồng ý, thời điểm, bản gốc nếu có.

Checklist năm ô hồ sơ consent tối thiểu: ai đồng ý, kênh, nội dung, thời điểm và chỗ nhận yêu cầu rút lại

Hình 2. Năm ô tối thiểu để chứng minh một sự đồng ý.

Hồ sơ đánh giá tác động

Khoản 1 Điều 21: lập và lưu hồ sơ đánh giá tác động xử lý dữ liệu cá nhân, gửi 01 bản chính cho cơ quan chuyên trách trong 60 ngày kể từ ngày đầu tiên xử lý. Điều 22: cập nhật 6 tháng khi có thay đổi.

Nhưng phần lớn shop nhỏ không phải làm. Khoản 2 Điều 41 Nghị định 356/2025/NĐ-CP: hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ không phải làm Điều 21, Điều 22 và khoản 2 Điều 33.

Ba ngoại lệ: kinh doanh dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân; trực tiếp xử lý dữ liệu nhạy cảm; hoặc đạt từ 100.000 chủ thể dữ liệu trở lên. Doanh nghiệp nhỏ và khởi nghiệp được chọn làm hoặc không trong 5 năm, cùng ba ngoại lệ.

Doanh nghiệp 20 đến 50 người đừng giả định mình là siêu nhỏ. Được miễn hồ sơ không có nghĩa là được miễn xin consent: Điều 9, 10, 11 vẫn áp dụng.

Chuyển dữ liệu ra nước ngoài

Điểm c khoản 1 Điều 20: dùng nền tảng ngoài lãnh thổ Việt Nam để xử lý dữ liệu thu thập tại Việt Nam là chuyển dữ liệu xuyên biên giới. Câu hỏi không phải bạn có ý định chuyển không, mà là dữ liệu đang ở đâu.

Khoản 2: lập hồ sơ đánh giá tác động chuyển dữ liệu và gửi 01 bản chính trong 60 ngày kể từ ngày đầu tiên chuyển. Khoản 6 điểm b miễn cho dữ liệu người lao động lưu trên dịch vụ điện toán đám mây — dữ liệu nhân viên, không phải dữ liệu khách.

Việc phải làm: hỏi nhà cung cấp dữ liệu lưu ở đâu, có chuyển ra nước ngoài không. Câu trả lời nằm trong hợp đồng hoặc trang chính sách. Không phân biệt shop lớn nhỏ: Google Sheets, Zalo, Mailchimp, OpenAI đều phải xét, kể cả công cụ AI miễn phí cho doanh nghiệp nhỏ.

Việc phải làm trong 30 ngày

Không cần làm hết trong một tuần. Theo thứ tự này.

  1. Liệt kê bốn chỗ đang có dữ liệu khách: phiếu giấy, Zalo OA, camera, file Excel.
  2. Với mỗi chỗ, viết ra mục đích thật. Mục đích không nằm trong câu khách đã đồng ý là chỗ phải sửa.
  3. Sửa mẫu câu trước, sửa phần mềm sau.
  4. Mở một chỗ nhận yêu cầu rút lại sự đồng ý và ghi lại ngày nhận.
  5. Hỏi nhà cung cấp dữ liệu lưu ở đâu; nếu ở nước ngoài thì đánh dấu phải xử lý.

Tự động hoá tính sau: AI agent là gì là lớp chạm thẳng vào dữ liệu khách.

Kết luận

Xin consent không phải thủ tục để đối phó. Đây là chỗ duy nhất trong chuỗi mà khách nói rõ họ cho phép bạn làm gì với dữ liệu của họ.

Ba việc quan trọng nhất: xin trước khi thu, ghi lại được, để khách rút lại. Phần còn lại của luật có ngoại lệ cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ; ba việc này thì không.

Câu hỏi: Khách đã theo dõi Zalo OA thì có cần xin consent riêng không?

Không cần xin lại việc theo dõi, nhưng phải xin riêng nếu shop dùng danh sách đó cho mục đích khác: lưu hồ sơ khách, gửi quảng cáo. Đồng ý nhận tin của nền tảng không thay cho lần đồng ý thứ hai.

Câu hỏi: Được miễn hồ sơ đánh giá tác động thì có phải xin consent không?

Có. Khoản 2 Điều 41 Nghị định 356/2025/NĐ-CP miễn nghĩa vụ hồ sơ đánh giá tác động cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ, không miễn Điều 9, Điều 10 và Điều 11.

Câu hỏi: Camera cửa hàng có phải xin phép từng khách không?

Không cần sự đồng ý khi ghi hình nơi công cộng, hoạt động công cộng trong các trường hợp Điều 32 cho phép, nhưng phải thông báo, dùng đúng mục đích và chỉ lưu trong thời gian cần thiết.

Bài này tóm tắt để bạn biết phải hỏi gì, không thay thế tư vấn pháp lý.

Nguồn: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, Nghị định 356/2025/NĐ-CP, Nghị định 13/2023/NĐ-CP (hết hiệu lực từ 01/01/2026).